Een reddingsoperatie om het opdrogende Aralmeer gedeeltelijk te redden, werkt. Het Noordelijke deel vult zich weer met water en het ecosysteem lijkt zich geleidelijk te herstellen.
Het opdrogen van het Aralmeer staat bekend als een van de grootste door de mens veroorzaakte natuurrampen. De zoute zee op de grens van Kazachstan en Oezbekistan was in de jaren zestig met 68.000 vierkante kilometer de vierde grootste binnenzee ter wereld. Maar in veertig jaar zakte het waterpeil 20 meter en nam het wateroppervlak met 70 procent af.
De toenmalige Sovjet Republieken gebruikten al het water voor de katoenteelt. De gevolgen voor de regio waren desastreus. De oevers trokken zich in rap tempo terug, alleen zoutkorsten en vissersboten in de woestijn achterlatend. In het meer nam het zoutgehalte, net als de vervuiling van landbouwchemicaliën, drastisch toe. De vissen stierven massaal en op een paar amoebes na was het meer dood.
Wat nu nog rest is een groot dood meer in het zuiden dat zo vervuild en verzout is dat iedereen het heeft opgegeven. Maar met de aanleg van een dam lijkt het kleinere Noordelijke Aralmeer nu gered. Met een lening van de Wereldbank is voor 170 miljoen euro de Kok-Araldam gebouwd. De dijk voorkomt dat het instromende rivierwater wegstroomt naar het Zuidelijke deel.
Het Kazachse ministerie van Buitenlandse Zaken verklaart nu dat het Noordelijke Aralmeer tussen 2003 en 2008 met 30 procent is gegroeid van 2550 naar 3300 vierkante kilometer, en dat het waterpeil in die periode van 30 naar 42 meter is gestegen. Door de terugkomst van vissen leeft ook de vishandel weer op. De vishandel gaat zelfs zo goed dat er opnieuw vis wordt geëxporteerd.
‘Het succes laat zien dat door mensen veroorzaakte natuurrampen ongedaan gemaakt kunnen worden, althans gedeeltelijk’, zegt de president van de Wereldbank Robert Zoellick.
Een volgende fase van het Wereldbankproject richt zich op waterbesparingen in de landbouw van Kazachstan.
