Aannemer Hillen en Roosen heeft nog steeds vertrouwen in het functioneren van zijn uitvoerder die toezicht hield op de bouw van het Bos en Lommerplein. “Het is me een raadsel waarom de fouten in de wapening door de controles zijn geslipt”, aldus algemeen directeur Jan Visser.
Ondanks de constateringen van Intron dat de wapening in het ontruimde complex op veel locaties niet overeenstemt met de tekeningen, zet Hillen en Roosen zijn ervaren vaste werknemer momenteel gewoon in op andere projecten. Visser wil het gedetailleerde vervolgonderzoek van Hageman, Intron en Cunningham afwachten voordat hij zijn conclusies trekt. Dat onderzoek zal zich namelijk niet alleen richten op het nameten van de wapening, maar ook op de vraag waarom de fouten tijdens de bouw niet zijn opgemerkt.
Het complex, dat op 4 juni 2004 zijn deuren opende, is in twee jaar gebouwd zonder tijdsdruk. De opdrachtgever heeft ook niet bezuinigd op het toezicht. Want projectontwikkelaar Multi Vastgoed had een eigen opzichter ingehuurd om de bouw dagelijks te controleren. “Die was door Diepenhorst de Vos en Partners uit Den Haag speciaal geselecteerd omdat die veel ervaring had met vergelijkbare grote en complexe projecten”, aldus Eelco Nettinga van Multi Vastgoed.
Ook Ingenieursbureau Zonneveld, dat de constructietekeningen maakte, was steeds aanwezig bij de werk- en bouwvergaderingen. Volgens directeur Jan van der Windt geeft de constructeur dan ook instructies aan de opzichter over aandachtspunten, maar het is hem nu nog niet duidelijk of dat bij het Bos en Lommerplein is gebeurd. Daarnaast liep op het werk dagelijks de uitvoerder ‘met een lange staat van dienst’ rond, die namens Hillen en Roosen al het werk controleerde. De hoofdaannemer deed alleen timmerwerk, maatvoering en stelwerk eigenhandig. De rest van het werk werd uitbesteed aan diverse specialistische onderaannemers. In totaal zo’n vijftig, met wie Hillen en Roosen allemaal al vaker zaken had gedaan.
Daarnaast wordt gezocht naar een patroon in de onregelmatige afwijkingen van de wapening. “Misschien zijn de nokken die niet deugen, wel elke keer door dezelfde werkploeg gemaakt”, aldus Visser.
ISO9001
Volgens Lloyd’s Register Quality Assurance, dat Hillen en Roosen certificeerde, toont het ISO9001- certificaat aan dat er vertrouwen kan worden gegeven aan het kwaliteitsmanagementssysteem van een organisatie. “Dat wordt onderzocht via steekproeven van projecten en door middel van audits van uitvoerende en leidinggevende medewerkers. Het zegt niet specifiek iets over de betrouwbaarheid en kwaliteit van een afzonderlijk project”, aldus een woordvoerder.
Pas als de resultaten van alle onderzoeken bekend zijn, gaat Lloyd’s in zijn auditactiviteiten de resultaten daarvan meewegen in het oordeel van het managementsysteem, eventueel via een eigen aanvullend onderzoek.
Hoogleraar: Het doet denken aan nalatigheid
Frits Scheublin, hoogleraar constructietechnologie aan de TU Eindhoven, vindt het ook merkwaardig dat de fouten in de wapening, ondanks al het toezicht niet zijn opgemerkt. “Dat doet denken aan nalatigheid. Als opdrachtgever mag je verwachten dat een opzichter ten minste de wapening controleert, dat is zijn primaire taak.”
Scheublin kan zich moeilijk voorstellen dat er sprake zou zijn van opzet. “Er valt te weinig aan te verdienen en de aannemer heeft toch een goede naam te verliezen.”
Dat de afwijkingen van de tekening niet consequent zijn, maar willekeurig, maakt de zaak wel merkwaardiger. Ook het feit dat de uitvoerder en de opzichter beiden veel ervaring hadden met soortgelijke complexe projecten roept bij hem extra vragen op.
Het gebouw is volgens hem waarschijnlijk nog wel te repareren. Scheublin: “Als het gedetailleerde onderzoek uitwijst waar de wapening niet voldoet, is het technisch mogelijk om dat stukje voor stukje te vervangen. Hoewel het goedkoper kan zijn om het gebouw te slopen, als de wapening op heel veel locaties niet klopt.”
Scheublin vindt het in elk geval bijzonder coulant van de aannemer dat hij aanbiedt alle huizen terug te kopen. “Dat gaat zijn verplichting voorbij.” De aannemer is daar als het goed is voor verzekerd. “Maar wanneer sprake is van ernstige nalatigheid of opzet, kan dat nog voor problemen zorgen”, aldus Scheublin.
