‘De hersens van een studiegenoot liggen precies hieronder. Ze hebben geprobeerd de sporen van de stenen te wassen, maar dat lukte niet. Daarom hebben ze er nu een stenen plateautje bovenop gebouwd.’ Zo introduceert de knappe 23-jarige Adel zijn leven als student in Bagdad. Hij vertelt hoe de universiteit vorig jaar werd aangevallen met raketten, terwijl een groep studenten op het schoolplein stond. ‘Dit is de realiteit. Welkom in Bagdad’, zegt hij vanachter een moderne zonnebril.
Adel is een van de drie hoofdpersonen in de webdocumentaire Hometown Baghdad, die sinds maart onder andere via youtube.com te zien is. De serie laat zien dat tussen alle zelfmoordaanslagen, autobommen, terroristen en militairen in Bagdad ook nog steeds gewone mensen proberen te overleven.
De drie moderne Irakesen mannen van begin twintig, Adel, Ausama en Saif, laten afzonderlijk zien hoe zij hun dagelijks leven leiden. Ze zijn alle drie moslims, maar niet streng religieus. Ze zijn hoogopgeleid en goed in staat een andere kant van de oorlog in Irak te laten zien.
Tussen de twee en drie miljoen kijkers, vooral uit Europa en Amerika, keken al naar hun dagelijkse worstelingen. Die variëren van elektriciteitsuitval, vrienden en familie die naar het buitenland vluchten, tot plunderingen, berovingen, blokkades in de straten, het continue gefluit van kogels en dode lichamen voor de deur.
De webserie is gemaakt door een Amerikaans productiebureau Chat the Planet, in samenwerkingmet een Irakese filmploeg. De driehoofdpersonen filmden ook zelf thuis met camera’s. Adel stopt in een aflevering de camera zelfs in een tas om stiekem de puinhoop in zijn straat te kunnen filmen. Alle beelden zijn afgelopen zomer opgenomen en daarna in New York gemonteerd tot een webserie met 38 afleveringen van een paar minuten.
De hoofdpersonen liepen veel gevaar door mee te werken aan de documentaire. ‘Samenwerken met Amerikanen en met een cameraploeg over straat lopen, is levensgevaarlijk’, zegt Saif aan de telefoon vanuit Jordanië. ‘Om veiligheidsreden hebben we afgesproken dat de serie niet in het Midden-Oosten wordt uitgezonden.’
Aan het begin van de serie is Saif 24 en net klaar met zijn tandartsopleiding. Hij krijgt alleen zijn diploma niet, omdat de regering bang is dat hij daarmee naar het buitenland vertrekt. Hij heeft dan al twee jaar een vriendin, Noor, met wie hij wil trouwen. Omdat hun ouders naar het buitenland waren gevlucht, konden ze zich nog niet officieel verloven. Ook Noor vlucht in de serie weg uit Bagdad, net als zijn beste vriend Zaid. Saif blijft eenzaam achter. Hij droomt net zo goed van een leven buiten Irak, ‘maar wie past er dan op het huis’.
Adel (23) en Ausama (20) studeren in de serie allebei nog: Adel voor ingenieur en Ausama voor arts. Adel wil later een eigen bouwbedrijf opzetten en Irak weer helpen opbouwen. Adel, op internet geliefd onder de vrouwen, heeft geen vriendin. In de serie heeft hij wel een afspraakje met een studiegenoot. Dat betekent: even samen zitten om de hoek van de universiteit. ‘Vroeger hadden we hier nog nachtclubs’, zegt Adel. Op de vraag of ze gekust hebben, lacht hij beschaamd: ‘Dat zegt een heer niet.’
Als Saif en zijn verloofde uit eten gaan, doen ze dat ’s middags, vanwege de de avondklok. Even op vakantie gaan, gebeurt ook gewoon. Ausama gaat voor een maand naar Syrië. Iets alledaags als het kopen van een reistas op de markt blijkt opeens best boeiend om naar te kijken. De tassenverkoper vertelt dat hij goede zaken doet nu iedereen het land ontvlucht. Aan het eind van de serie vlucht Saif naar Jordanië.
Nu, tien maanden na de opnamen, woont hij daar nog steeds, samen met Noor. Ze zijn inmiddels getrouwd. Hij wacht nog steeds op zijn diploma en kan dus niet werken als tandarts. ‘Van de Jordaanse regering mag ik wel stage lopen als tandarts, dat is tenminste iets’, zegt hij vanuit Amman.
Ondanks de gevaren werkte hij mee aan de serie omdat hij beelden wilden laten zien die de wereld anders nooit zou kennen. ‘We zijn niet allemaal moordenaars of terroristen. We spelen ook gewoon gitaar en dromen van een beter leven.’ Nu hij de gemonteerde afleveringen ziet, 35 staan er al online, zegt hij dat ze een reëel beeld geven van het leven in Bagdad. ‘Zo was het echt, we hebben niets overdreven of weggelaten.’ Hij heeft het nog steeds moeilijk met het vertrek uit zijn vaderland. ‘Net als elke Irakees wil ik terug en helpen Irak weer op te bouwen.’
Adel (23) doet een ingenieursopleiding. In zijn vrije tijd speelt hij elektrische gitaar in een band. Hij houdt het meest van hardrock, ‘duivelse muziek’ zoals ze daar zeggen. Als hij gitaar speelt, vergeet hij even alle ellende. Hij ziet de Amerikanen niet als bevrijders, maar als bezetters. ‘Als we waren bevrijd zou ik namelijk alles kunnen zeggen.’
Ausama (20) wil doktor worden. ‘Ik wil mensen helpen.’Ondanks dat hij moslim is, ging hij naar een Christelijke school. Hij gelooft in de Islam maar zegt niet religieus te zijn. Hij kijkt graag naar Amerikaanse series. Het liefst zou hij een keer op vakantie gaan naar Maleisië om de ongerepte natuur te zien.
Saif (24) is bijna tandarts. Hij is ook moslim maar beschouwt zichzelf als seculier. Hij brengt zijn tijd vooral met vrienden, gamen, films kijken en gitaar spelen. Hij houdt van Arabische muziek, maar ook van country, hiphop en jazz. Vroeger had hij veel vriendinnetjes, maar nu heeft hij Noor. Zij is zijn soulmate en ze willen trouwen zodra dat kan.
